O misiji Ruske Pravoslavne Crkve danas – Blaženopočivši patrijarh moskovski i sve Rusije Aleksej II

O misiji Ruske Pravoslavne Crkve danas – Blaženopočivši patrijarh moskovski i sve Rusije Aleksej II

(Reč na svečanosti prilikom uručenja naučnog stepena doktora bogoslovije honoris causa Tbiliske duhovne akademije)

Vaša Visokopreosveštenstva i Preosveštenstva ,
Uvaženi oci, braćo i sestre!

Posebnu čast mi predstavlja dobijanje doktorskog stepena u Tbiliskoj duhovnoj akademiji, slavnoj po svojim bogoslovskim tradicijama. Ovo doživljavam ne kao priznanje mojih ličnih zasluga na polju bogoslovske nauke, već pre svega, kao visoku ocenu bogoslovskog podviga i celokupnog duhovno-stvaralačkog rada RPC u poslednjim godinama od strane Gruzijske Crkve…
U današnjem izlaganju bih želeo da se zaustavim na onome što predstavlja moju posebnu brigu kao pastira, bogoslova i Prvojerarha – obnovi misionarskog služenja RPC. Ova tema je, pored pitanja bogoslovskog i religioznog obrazovanja, jedna od ključnih u sadašnjem teškom periodu obnove crkvenog života u Rusiji.
Neophodnost obnove misije u RPC izazvana je danas ne samo unutrašnjom potrebom crkvenog organizma, već i stanjem u društvu u kome bi, u saglasju sa ovom temom, odvojio dva aspekta.
Prvo, to je složeno duhovno-moralno stanje današnjeg društva. U Rusiji se događa težak, ali neophodan prelaz od pređanjeg ideološkog i socijalno-ekonomskog sistema ka normalnom načinu života. Pored toga, tu je i transformacija čitave nacionalne i kulturne samosvesti naroda naše države. Staro odumire, novo se još nije u potpunosti rodilo. U takvim uslovima, posebno ako imam u vidu više od 70 godina otrgnutosti naroda od njegovih iskonskih duhovnih tradicija, mnogo ljudi su se izgubili u pogledu na svet, našli se u duhovnom vakuumu. Takvi ljudi sastavljaju većinu članova zajednice i to veoma brine Crkvu, jer će vakuum neizbežno biti ispunjen. Mi već vidimo kako se ispunjava različitim vrstama uticaja, razornim za ljudsku ličnost i čitav narod. Posebno nas zabrinjava što u uslovima takvog vakuuma katastrofalno opada nivo moralnog stanja ljudi, što u značajnoj meri izaziva talase propagande agresije, mržnje, neprijateljstva, nasilja, pornografije, zločina kao načina života.
Drugi aspekt razmatranog problema je delatnost nekih inoslavnih crkava, a takođe i religioznih sekti i pokreta koji na tlu nedovoljnog znanja stanovništva, koriste religioznu žeđ ljudi, privlačeći u svoje redove nove i nove članove. Poslednjih godina na iskonskoj teritoriji naše Crkve veoma se pojačala prozelitska delatnost inoslavnih crkvi i religioznih zajednica, nehrišćanskih religija, kao i različitih sekti. Među njima ima i takozvanih totalitarnih, koje razaraju psihičko zdravlje društva. Ova delatnost je uvek destruktivna kada je usmerena na ljude krštene u Pravoslavlju ili povezane sa njim istorijskim korenima. Ovde je neophodno reći da rad inoslavnih, nehrišćanskih i pseudo-religioznih misija, pre svega inostranih, jeste jedan od razloga prioritetne obnove i razvoja pravoslavne misije u crkvenom životu.
Ostajući verni predanju drevne, nepodeljene Crkve i nastavljajući delo apostolskog služenja, RPC je svedočila o Hristu čak „do kraja zemlje“ (Dela 1:8), šireći Blagu Vest o Reči Života. Misionarski podvizi naše Crkve, zamah njene prosvetiteljske aktivnosti i podviga – od Poljske i Baltika na zapadu do Aljaske i Kalifornije na istoku, od Murmanska i Kamčatke na severu do Pričernomorja, Srednje Azije i Kine na jugu – zahtevali su najveći napor svih duhovnih sila, korišćenja materijalnih resursa i velikog broja ljudi. Misija Ruske Crkve se razvijala i procvetala zahvaljujući samoodricanju i samopožrtvovanju njenih članova, koji su odlučili da svoj život posvete apostolskom služenju.
Imena ruskih misionara zasluženo ulaze u red najvećih misionara hrišćanskog sveta. Navešću samo imena Svetog Stefana Permskog, prepodobnog Trifona Pečenegskog, otaca i podvižnika Ruske Tivaide – monaha Valaamskog i Soloveckog manastira, posebno prepodobnog Germana Aljaskog koji je u suštini postao osnivač Pravoslavne Crkve u Americi. Veoma su poznati napori svetog ravnoapostolnog Nikolaja, arhiepiskopa Japanskog, zahvaljujući kome se Pravoslavna Crkva pojavila na japanskim ostrvima. Apostol Amerike je bio takođe i Sveti Inokentije, kasnije mitropolit moskovski, a apostol Altaja – arhimandrit Makarije (Gluharev).
Uspehu misionarske delatnosti Ruske Crkve od druge polovine 19. veka pomoglo je Pravoslavno Misionarsko Društvo, stvoreno 1865. godine na inicijativu mitropolita moskovskog Inokentija, koji je bio i prvi predsednik tog Društva. Zadaci Društva su bili pomoć misiji i misionarima, a takođe i zajednička koordinacija misionarskih napora Crkve. Veliki značaj za stimulisanje i usmeravanje misionarske aktivnosti Crkve su imali Sveruski misionarski skupovi – u Kijevu 1908 godine, Kazanu i Irkutsku 1910. godine.
U to isto vreme, to jest od druge polovine 19. i početka 20 veka počeo je veoma uspešan i dinamičan razvoj unutar-crkvenog pokreta za objedinjenje misionarske delatnosti sa prosvetnom i školsko-obrazovnim radom među širokim masama prostog naroda na misionarskim teritorijama.
Ova misionarska i prosvetna delatnost Crkve bila je prekinuta revolucijom 1917. godine, kada smo svi mi, po rečima proroka dobili „iz ruke Gospodnje dvojinom za sve grehe svoje“ (Is. 40:2). Za Crkvu je nastupilo vreme 70-godišnjeg vavilonskog ropstva kada se njena misija ostvarivala ne u otvorenoj propovedi Hrista van zidova hrama (što je bilo nemoguće), već u svedočenju o Hristu, koje je postalo lični podvig njenih članova – podvig koji se za mnoge završavao ispovedništvom i mučeništvom.
Sada, kada je vreme represija i zabrana otišlo u prošlost i Crkva ponovo zadobila mogućnost slobodnog svedočenja o Hristu, neophodnost obnavljanja misije je postala najvažniji i neodložni zadatak. U vezi sa tim, ja, Sveti sinod i novoobrazovano Misionarsko odeljenje RPC na čelu sa episkopom belgorodskim Jovanom, razrađuje plan uspostavljanja misionarske aktivnosti Ruske Crkve na istorijskim prostranstvima njene kanonske teritorije.
U vezi sa tim prvi zadatak treba da bude sakupljanje i analiza svih informacija o savremenom stanju misionarskog polja, koje ulazi u oblast kanonske i pastirske brige Ruske Crkve; o misionarskoj delatnosti inoslavnih Crkava i religioznih organizacija na tom polju; o prozelitskoj delatnosti nehrišćanskih religija kod nas; o širenju crkvenih raskola, različitih pseudo-pravoslavnih grupa i njihove delatnosti unutar Crkve; o para-religioznim grupama, ezoterijskim kultovima i sektama, koje pre svega imaju totalitarni i autokratski karakter; na kraju, o stepenu religiozne i veroispovedalne samosvesti u našem narodu, o procentnom odnosu između takozvanih „nominalnih“ i „praktikujućim“ pravoslavnim hrišćanima.
Svi ovi podaci treba da posluže kao osnova za Sveti Sinod naše Crkve da razradi konkretna dejstva za kvalitetno širenje misionarske službe radi javljanja Pravoslavne vere našem narodu i neutralizacije štetnih posledica Pravoslavlju neprijateljskih uticaja. Na bazi ovih predloga može se razraditi koncepcija nove opštecrkvene institucije koja bi trebalo da se specijalno bavi pitanjima misije, a takođe izučava i istražuje šira pitanja crkvenog života koji u jednom ili drugom stepenu utiču na misionarsko služenje. U vezi sa tim, bez obzira na odsustvo pune i sistematizovane informacije u pomenutim pitanjima, danas razmišljamo o prioritetima našeg misionarskog rada i o tome kako se može formirati delatnost nove crkvene strukture.
Posebno ću govoriti o problemu koji danas brine mnoge sveštenike i mirjane naše Crkve. To je pitanje o približavanju liturgijske kulture Pravoslavlja savremenicima radi misionarskih ciljeva.
Naslednost crkvene kulture u dugim decenijama čuvala se samo na nivou malobrojnih zajednica, koje su pretvorene u svojevrsni geto od strane bogobornih vlasti. Većina naših sugrađana je izgubila osećaj nasleđa i razvoja pravoslavne kulture. Kao rezultat imamo da se kulturna sredstva koja se koriste u Crkvi, a koja su u vezi sa prošlim vekovima, doživljavaju od novoobraćenih ili kao etnografske relikvije ili, suprotno, kao nešto što ima vrednost koja se poredi sa vrednošću nepromenjivih veroučiteljnih istina.
Ovo poslednje se potvrđuje sporovima koji su se razvili u nedrima naše Crkve oko korišćenja slovenskog jezika u hramu, koji je tokom vekova bio i ostaje jezik bogosluženja u Ruskoj Crkvi, isto kao što se vizantijski grčki uvek upotrebljavao i nastavlja da se upotrebljava u crkvama grčkog istoka, a drevni gruzijski – u Gruziji. Slovenski jezik nije razumljiv za sve. Zato se mnogim liturgistima postavlja pitanje o prevodu celokupnog kruga bogoslužbenih tekstova na ruski. Međutim, pokušaji prevoda bogosluženja na savremeni razgovorni jezik pokazali su da se to delo ne sastoji samo u zameni jednog sastava reči drugim, jednih gramatičkih formi drugim. Liturgijski tekstovi, koji se upotrebljavaju u Pravoslavnoj Crkvi predstavljaju nasleđe vizantijske drevnosti. Čak i prevedeni na savremeni jezik, oni zahtevaju od čoveka posebnu pripremu i duboko udubljivanje u svaku reč da bi se mogao otkriti njihov smisao verujućem srcu. Zato se problem nerazumevanja bogosluženja ne sastoji samo u pitanjima jezika koji, bez sumnje, treba da se postavljaju i rešavaju. Pred nama je globalni, zaista misionarski zadatak – naučiti ljude da shvate smisao bogosluženja. Naši liturgijski tekstovi mogu biti najbolje sredstvo učiteljskog, prosvetiteljskog, misionarskog služenja Crkve jer se u njima nalazi najdublja mudrost dvadeset vekova hrišćanstva.
U Crkvi postoji vremensko i večno. Ako su dogmati Pravoslavlja, koji čine nepokolebivi temelj Crkve neizmenjivi, izražavanje božanskih istina u formama kulture, između ostalog i liturgijske, razvija se vekovima. Ono se razvijalo i u našem veku, ali van granica SSSR gde se crkveni život našao pod pritiskom bogobornih vlasti i gde kao da je njegovo prejemstvo stalo 1917. godine. Sada se taj razvoj nastavlja i dužni smo da razmišljamo o takvoj organizaciji bogoslužbenog života Crkve koja bi dozvolila da se oživi prosvetiteljski i misionarski element tog života. U vezi sa tim obratićemo posebnu pažnju na delo, započeto, ali ne završeno, od strane Pomesnog sabora 1917-1918 godine sa usklađivanjem bogoslužbene prakse. Dovešćemo do kraja i redakciju slovenskih bogoslužbenih tekstova, takođe započetu od strane naše Crkve.
Misija RPC danas, kao nikada ranije, treba da bude raznovrsna i praćena posebnim prilazom svakoj kategoriji ljudi kojima obraćamo svoju reč. Dakle, misija Crkve u velikim gradovima i radnim organizacijama predstavlja, između ostalog, poseban vid služenja i svedočenja u radnoj i profesionalnoj sferi. Takođe i među unesrećenim žrtvama urbanizacije i savremene tehničke civilizacije. Posebna oblast misionarskog delovanja Crkve je rad sa mladima, između ostalog i organizovanje bogosluženja i religioznih beseda za decu i mlade. Poseban prilaz zahteva misionarski uticaj Crkve na sferu kulture u složenim uslovima dominacije sekularnih i agnostičkih raspoloženja post-sovjetskog društva i navale tuđih i Pravoslavlju neprijateljskih pogleda, pridošlih spolja.
U kontekstu socijalnih, političkih, nacionalno-etničkih protivrečnosti i konflikata u zemljama bivšeg SSSR posebnu misionarsku aktuelnost zadobijaju pitanja uvučenosti Crkve u društvenu problematiku savremenog sveta i uloge hrišćanstva u uređenju narodnog života. Direktni misionarski značaj ima i odnos Crkve prema problemima ekonomije, ekologije i socijalne pravde. Takođe i naše učestvovanje u naporima zajedničkim za ljudski rod, usmerenih na rešavanje aktuelnih problema savremenog sveta. Tu je i mirotvoračka delatnost Crkve, njeno služenje u vezi sa siromašnim i ugnjetenim slojevima stanovništva: izbeglim, emigrantima i nezaposlenima.
Sem toga, neophodno je pokrenuti pitanje o stvaranju misionarskih struktura u eparhijama i misionarskom radu u parohijama, o učestvovanju naših vernih u svakodnevnom služenju, u hrišćanskom svedočenju – kao neprestano i organski postojećih ne samo u ličnom životu parohijana, već kao i izražavanja njihove saborno-zajedničke crkvene delatnosti.
U svemu ovome ćemo se rukovoditi zavetima Drevne Crkve, koristeći bogato iskustvo naše misionarske prošlosti, pažljivo i brižljivo poredeći naše sadašnje mogućnosti i potrebe sa neprestanim sećanjem na teške godine svedočenja, na stradanja koja je naš narod pretrpeo u vreme nakon revolucije. Naš zadatak je stvaranje sinteze u celosnoj hrišćanskoj kulturi, koji bi predstavljao stvaralačko izobraženje apsolutne istine Pravoslavlja u realnosti koja se neprestano menja.
Greške prošlosti, manjak sila, teškoće i neuspesi ne treba da nas smućuju. Surova vremena kroz koja je nedavno prošla naša Crkva, i nova iskušenja kroz koja prolazimo danas, treba da postanu za nas škola ponovnog rađanja i obnove.
Sve što se sada dešava sa Crkvom i narodom, treba da prihvatamo kao promisliteljski Božiji priziv: „Da vi odbacite raniji način života… da se obnavljate duhom uma svojega… obucite se u novoga čovjeka“ (Ef. 4:22-25). „A sad se oslobodismo od zakona umrijevši onome što nas držaše, da služimo Bogu u novome duhu a ne po starome slovu“ (Rim. 7:6), da bi „hodili u novom životu“. (Rim. 6:4).
I tada će ponovo, kao u pređašnja vremena, Pravoslavna Crkva i njena misija u društvu postati odlučujući faktor u istoriji pravoslavnih naroda naše zemlje.

http://www.synergia.itn.ru/kerigma/katehiz/mission/stat/mis-al1.htm

Rubrika: Zvanični dokumenti, Iz iskustva misionara, Savremena misija Crkve, Hristovi misionari

O Autoru ()

Pravoslavni misionarski centar „o. Danil Sisojev“ pokrenut je na Bogojavljenje 2010. godine sa ciljem da se pravoslavni hrišćani što više čuju i saznaju o ispunjavanju poslednje Spasiteljeve zapovesti (Mt. 28:19-20) koju Njegova Crkva danas izvršava. Predlog za stvaranje samog centra dao nam je Mučenik čije ime naš centar nosi, na nekoliko dana pre nego što je postradao za Hrista. Naš cilj je da, koliko je u našoj moći, pomognemo kako spoljašnju tako i unutrašnju misiju Crkve. Zato smo pokrenuli jednu akciju pod nazivom „500x100“, koja za cilj ima da okupi 500 revnosnih pravoslavnih hrišćana koji bi donirali 100 dinara mesečno za potrebe misije Crkve. Ako želite da detaljnije pročitate o našem poduhvatu, prijavite se OVDE.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *